fot. Cheryl Empey (cempey) / sxc.hu
23/12/2012

Chwała Bogu na wysokości, a na ziemi pokój ludziom, których Bóg sobie upodobał

???? ?? ???????? ??? ??? ??? ??? ?????? ?? ????????? ???????? (Łk 2, 14)
Jak podaje ewangelista Łukasz, taki właśnie hymn wyśpiewują w obecności pasterzy chóry anielskie po narodzeniu Jezusa.W europejskiej tradycji, która jest tutaj inspirowana Wulgatą, tekst ten zwykle tłumaczono mniej więcej tak (i tak chyba do dziś funkcjonuje w zbiorowej świadomości):
Chwała na wysokościach Bogu, a na ziemi pokój ludziom dobrej woli (w Wulgacie końcówka brzmi właśnie: hominibus bonae voluntatis).

Dziś taką wersję znajduję już tylko w Przekładzie Nowego Świata. Okazuje się zresztą, że była ona kontrowersyjna już w czasie reformacyjnych sporów, ponieważ reformatorzy, ze względu na założenia teologiczne, raczej nie byli skłonni przypisywać ludziom dobrej woli… Ich opór przed
uznaniem takiego tłumaczenia za właściwe okazał się jednak słuszny, choć z nieco innych powodów. Rzecz dotyczy rzeczownika ???????? , który w dzisiejszym tekście Nowego Testamentu pojawia się w dopełniaczu, podczas gdy wcześniej wybierano czasem wariant w mianowniku. I tak
Biblia Gdańska, preferująca wariant w mianowniku właśnie, podaje nam przekład:
Chwała na wysokościach Bogu, a na ziemi pokój, w ludziach dobre upodobanie.

Tłumacz widzi tutaj paralelny tristych:
Chwała na wysokościach Bogu
a na ziemi pokój
w ludziach dobre upodobanie
Trzeci człon tristychu jest jednak nieco niezrozumiały, choć rzeczownik ??????? został oddany poprawnie. Poza tym paralelizm jest nieco niedoskonały, bo, jak widać, rzeczownik Bogu wychodzi poza symetrię. Lepszym rozwiązaniem wydaje się zatem przyjęcie wariantu z dystychem i
uwzględnienienie współczesnych badań nad znaczeniem ??????? – chodzi tu głównie o zwoje Qumrańskie, w których odnaleziono frazy, które w greckim przekładzie można by oddać jako ???????? ???????? (dosł. ludzie dobrego upodobania). Poprawny przekład znajdziemy choćby w
Biblii Poznańskiej:
Chwała Bogu na wysokości,
a na ziemi pokój ludziom, których Bóg sobie upodobał.

Chóry anielskie, w zgodnej opinni egzegetów, nie wypowiadają tutaj swego rodzaju życzeń świątecznych (niech będzie chwała i niech będzie pokój…), ale raczej obwieszczają stan, w którym znajdują się niebo i ziemia po narodzeniu Jezusa, które jest punktem przełomowym w historii
całego świata. Mieszkańcom ziemi narodziny Jezusa przynoszą pokój. Rodzi się pytanie kim są owi ???????? ???????? – ludzie, w których Bóg ma upodobanie, w stosunku do których jest życzliwy.

Hieronim, komentując ten werset w swoim dziele O narodzeniu Pańskim, ubolewa nad tym, że Żydzi i poganie nie dostępują tego pokoju, który jest udziałem tych, którzy uznają narodzenie Pańskie. Jego interpretacja jest zatem, można powiedzieć, elitarna. Brak rodzajników skłania mnie jednak
do opowiedzenia się za inną interpretacją, która jest bardziej zgodna z Łk 2, 10 (radość będzie dla ?całego ludu?). Można uznać, że narodziny Jezusa przynoszą pokój wszystkim ludziom. Gdyby w tekście był rodzajnik, trzeba byłoby uznać, że aniołowie wskazują na konkretnę grupę ludzi, w
których Bóg ma upodobanie. Jego brak pozwala na ogólniejsze rozumienie, a dopełniacz ???????? byłby dopowiedzeniem wyjaśniającym nam, że Bóg posyłając swojego Syna obdarza wszystkich ludzi pokojem, ponieważ jest w stosunku do nich życzliwy – ma w nich upodobanie.

Sławomir Torbus

 

Więcej wydarzeń

Przeczytaj

Mural, Drzewo Życia

Księga Rodzaju, w drugim opisie stworzenia, umieszcza drzewo życia w samym środku Ogrodu Eden. Daje ono zdrowie i życie tym, którzy spożywają jego owoce.

Misja chrześcijańska na „grzbiecie bawoła”

Nie ulega wątpliwości, iż fundamentalnym celem misji chrześcijańskiej jest dotarcie do możliwie jak największej liczby osób z Ewangelią, której centralną treścią jest osoba i dzieło Jezusa Chrystusa, jak również zakładanie lokalnych społeczności.

Zmartwychsprzątanie

Co roku, gdy nadchodzi wiosna, ruszamy do polerowania okien, robienia porządków po zimie, sprzątania wewnątrz i na zewnątrz naszych przybytków. Te działania niczym forsycje i krokusy dają nam znak, że domyka się kolejny cykl…nadchodzą Święta Wielkiej Nocy.

czytaj więcej