Nie tylko Piłsudski i Beck. (Mało)Znani Polacy-ewangelicy w XIX i XX wieku

Rozwiń transkrypcję filmu

Nie tylko Piłsudski i Beck. (Mało)Znani Polacy-ewangelicy w XIX i XX wieku | EWST online

  • ruchu i [Muzyka]
  • ruchu i [Muzyka]
  • łańcuchu Dobry wieczór a w zasadzie Dzień dobry
  • państwu jest wtorek 19:00 rozpoczynamy Guest online nie tylko
  • Piłsudski Beck mało znani Polacy ewangelicy
  • 19.20 wieku w historii Polaków ewangelików na przełomie dziewiętnastego
  • i dwudziestego wieku robimy wymieniać takie znane osoby jak Piłsudski szybek
  • mnie przebijają się inne osoby o których właśnie dzisiaj będzie mówił nasz dziś
  • znajdziesz dzisiejszy wykładowca ale Kazimierz Bem doktor habilitowany
  • Kazimierz Bem Witam cię serdecznie Kazimierzu Powiedz przede wszystkim o kim będziesz dzisiaj mówił dzisiaj być kolarz
  • nietypowych będzie taki kolaż osób o których wiemy że istniały wiemy że były
  • ważne na ale bardzo często nie wiemy że były ewangelikami lub ewangeliczka mi to
  • wynika z wielu rzeczy po ich zaangażowanie religijne było mniej dla nich lub bardziej ważne i też trochę o tym opowiemy natomiast też trochę wynika
  • z tego że zawsze starają się przypominać o tych najważniejszych osobach No i
  • pojawia się Nieśmiertelny Józef Piłsudski Józef b i Admirał unrug
  • notabene też u.a.e. problem polega na tym że
  • przynajmniej Admirał unrug na pewno nie był ewangelikiem się wywodził z rodziny
  • kalwińskiego ojciec wokalistą i Wojciech zmieniłby zdanie Bardzo młodo potem się
  • ożenił z Niemką Izulka Anką ale dzieci były jego wyznania minóg na pewno nie
  • był ewangelikiem pochodził z rodziny ewangelickie węglikiem nie był był bardzo praktykującym katolikiem drugim przypadek jest Józefa Becka o którym
  • mówi się że rozwiódł się na potrzeby obwodowe to prawda o rzeczywiście się
  • rozwijał i zmienił wyznanie żeby móc się rozwieść o tym też będziemy mówić o tym procesie Tym niemniej Józef Beck był osobą całkiem religijną mało osób wie że
  • on do końca Zażyczył sobie Wprost żeby jego pochował pastor węgierski reformowany Więc taki mówienie że on był koniunkturalnym kamienistą nie jest
  • prawdziwa skądinąd znam z drugiej albo z trzeciej ręki opowieści rząd
  • rzeczywiście przychodził do warszawskiego kościoła reformowanego na Lesznie na nabożeństwo No jestem Nieśmiertelny też Józef Piłsudski
  • którego chcesz zmienił wyznanie po to żeby móc
  • się ożenić z rozwódką tym Niemniej wszyscy wiemy Józef Piłsudski był osobą
  • absolutnie a religijną on potem w nieznanych okolicznościach prawdopodobnie w okresie pierwszej wojny światowej zmienił wyznanie i zamieszkał
  • z drugą panią z którą się początkowo nie ożenił poczekał aż za jego pierwsza żona
  • No i jak wiemy No takim seryjnym monogamistą
  • więc znowu rozumiem skąd ta potrzeba takich znanych postaci
  • ewangelików ja chciałam się skupić na takich osobach nieznanych a które
  • pokazują jak Jak duży wpływ miały Polsce mniejszości także ewangelickie na
  • kształtowanie się polskiego życia religijnego i polskiego życia ale w zasadzie społecznego gospodarczego kulturalnego i o tym dzisiaj będę mówił
  • postaram się to wspominać o kobietach Dzięki za chwileczkę rozpoczniesz swój
  • wykład ja chciałam państwa przy okazji zaprosić na kilka wykładów które w
  • ramach międzykulturowej Akademii Trzeciego Wieku wygłosił dr Andrzej wontorski które traktują właśnie między innymi o
  • polskich określił planach ale właśnie polskich warunkach w różnych dziedzinach Kultury można to znaleźć na naszym kanale na
  • YouTubie także bardzo serdecznie państwa już teraz zapraszam Kazimierz oddaję ci
  • głos zacznijmy od początku tak się zaczyna 20 wieku w całej Europie jeżeli chodzi o kwestie potężne zmiany
  • Rozpoczął się proces on będzie trwał początek On będzie postępował początkowo
  • dość powoli on przyspieszył latach sześćdziesiątych formy zasadzie tąpnięcia odchodzenia wiernych od kościołów Tym niemniej to nie jest
  • jedynym proces który następował następuje także w Europie proces na
  • podstawie importu częściowo powrotu czy lepiej migracji emigrantów ze Stanów
  • Zjednoczonych zaczyna się pojawiać ruch Zielonoświątkowy i części zaczyna się też rozwijać jakie rukana fantastyczny ale także Witam
  • państwa jest ta teoria liberalna którą reprezentuje ukoronowaniem jest Jest On
  • harnack ale także początku dwudziestego wieku szczególnie po pierwszej wojnie światowej jest coś takiego jak modernizm religii a więc Staramy się nawet iść
  • dalej niż u szedł harnack histologia liberalna i proszę sobie Proszę pamiętać
  • że jeszcze na początku 20 wieku bardzo popularne były kościoły niezwykle
  • liberalne w zasadzie odczytujący groch chrześcijańskiego przesłania komu nic On
  • apelował zwykle do osób lepiej wykształconych do klasy średniej albo do
  • wyższej klasy średniej i wymieni inny przykład w niderlandach niezwykle
  • popularnej jeszcze w latach dwudziestych i trzydziestych był kościół monstrancją których też kiedyś mówiłem na tej wykładach do tego stopnia że państwa
  • budowano nowe kościoły one były dwa czy trzy razy większe bym tyle osób uczęszcza do nakazania liberalnych duchownych to nie jest tak że liberalizm
  • wywiązał się z zawarciem życia kościelnego na początku 20 wieku to życie kościelne mogło także kwitło wśród liberalnych
  • chrześcijan tak samo jak kwitło wśród artystów a może nawet powiedzieć częściowo bardziej w tamtych czasach niż wszystkie testów i wśród
  • fundamentalistów Polsce problemem jest to że w Polsce ten ewangelicyzm
  • zdeformowanych ale nie tylko nie specyficzny odcień Mianowicie
  • w królestwie kongresowym największą były trzy grupy ewangelików
  • reformowanych pierwszą to byli czescy Osadnicy w okolicach zelowa
  • Kleszczowa wtedy się zwał kucova ale także na Wołyniu
  • i oni stanowili taką dość hermetyczną zamkniętą grupę drugą grupą w królestwie
  • Google to było całkiem sporo jeszcze drugą grupę była ta grupa oświeconych
  • Żydów która przyjmowała chrzest w obrządku ewangelickim albo luterańskim
  • arenach najczęściej w obrządku ewangelicko-reformowanym gdyż ewangelicyzm formowany był dla nich najbardziej atrakcyjny jednym z takich
  • paradoks uzupełni dotychczas nieopisanych jest to że w dziewiętnastym
  • wieku przełożono na język polski z niemieckiego niezwykle racjonalistyczny
  • katechizm on się nazywa katechizm Poznański który napisał pastor
  • pochodzenia ukraińskiego jego przełożył ksiądz pyszyński nomen omen który był 15:00 i ten katechizm Czyli w zasadzie nie używa słowa trójca
  • święta był na tyle interesujący dla Żydów Że w Warszawie grupa
  • ochrony Żydów to była prawie jedna trzecia parafii ewangelickiej kochanej
  • Warszawie No jest trzecie grupach ewangelików reformowanych z takich starych rodzin Czy to ziemiańskich czy to szlachecki
  • lub też migrantów z innych krajów ewangelicko-reformowany w dziewiętnastym
  • wieku Mieszkam w Warszawie przede wszystkim ale nie tylko
  • i oni ze Szwajcarii była to spora grupa I oni stanowili ten taki trzon w
  • królestwie kongresowym ale znowu ewangelicy reformowani jest bardzo zróżnicowany jedności Wileńskiej dwie największe grupy to są litewscy coraz
  • bardziej świadomi swojej tożsamości narodowej litewscy ewangelicy reformowani testy Chłopi część z wołynia którzy zostają podporządkowani
  • krostoszowic Wilnie i cała masa Polaków która przechodzi na ewangelicyzm
  • formowane żeby móc zrobić karierę w wojsku carskim jakby tego było mało po pierwszej wojnie światowej Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości
  • co pozytywnie uchwalono i kodeksu małżeńskiego tak jak planowano
  • ich dawnym zaborze rosyjskim pozostaną przyzwyczaja grze małżeństwa regulują
  • prawa wyznaniowe czyli żeby móc się rozwieść jeżeli się było katolikiem to
  • nie wchodziło w grę kościół początkowo w Warszawie dopiero od połowy lat dwudziestych winie rozpoczął otworzył się na tak zwanych
  • konwertytów więc ludzie którzy zmieniali wyznanie konsystorz reformowany ich
  • rozwozi rozwodził a następnie brali ponownie ślub w Wilnie ale czasami w Warszawie czasami w Łodzi i w parafii luterańskiej w
  • Krakowie też brali tak samo parafii
  • w w nowym Gawłowie w Austrii i oczywiście brań te śruby i znów procent
  • osób które po zmianie wyznania dalej się z kalwinizmu czy z protestantyzmem
  • Bóg bardzo bardzo różny Tym niemniej ani się z tym identyfikowali był z
  • klasycznych przykładów jest wieniawa-długoszowski który rozbił się co najmniej dwa razy w kościele reformowanym były węglikiem
  • reformowanym do końca życia i przez całe lata dwudzieste unikał jasnej deklaracji
  • No bo nie chciał żeby ludzie się dowiedzieli że on zmieniłby zdanie po to żeby się rozwieść dwa razy i raz wziął ślub w Gawłowie raz wziął ślub w
  • Krakowie i on formalnie było ewangelicko-reformowanym i troszeczkę chciałam ci opowiedzieć o tych mniej
  • znanych i będziemy zwracać uwagę na te osoby i na te wszystkie wątki które nam
  • się pojawiły z jakiego Skąd pochodzi wiem Angelice w latach 20 i w okresie międzywojennym i na początku
  • 20 wieku No i jak się w tym kościele odnajdywali jedną z osób które chciałbym
  • zacząć jest to takie rodziny jest to w zasadzie w tej chwili już niestety Zapomniana jest rodzina bible of rodzina baidu albo widelców zależności od tego
  • jak się na nich z którym członków rodziny będziemy rozmawiać tutaj
  • przedstawiam adwokata Emila Wedla Był człowiekiem w jego matka pochodziła
  • z szwajcarami ewangelicko-reformowanego ojciec pochodził z Wyszkowa w wielkim Księstwie
  • poznańskim nie jest jasne czy był luteraninem czy był reformowanych chyba jednak był luteraninem zmieniłby zdanie pod wpływem swojej
  • matki i jeden z jego synów był z chwilą był pastorem potem w seriach mym Emil
  • Vader był adwokatem m.in Vader Był niezwykle znanym adwokatem Warszawie był
  • znany ze swoich postępowych poglądów założy był założycielem
  • w Polskiej Partii postępowej kandydował do dumy państwowej nie został wybrany bronił wiele osób w procesach
  • politycznych był ewangelikiem reformowanym jestem trudno powiedzieć na ile zaangażowanym ale chyba jednak był
  • zaangażowany mówimy dzieci ze swoją żoną która była
  • katoliczką dwie córki miał odciął w kościele ewangelicko-reformowanym okazało się do kolejnego jego wyznanie było tyle to mocne że kiedy jego
  • małżonka go postanowiła zostawić on Wymusił na niej aby zostawiła zgodnie z
  • ówczesnym prawodawstwem aby zostawiła przy nim jego dwie córki jedną z tych
  • córek mirabai dla była pani Jadwiga Build Machowska ci którzy państwo
  • jesteście varsavianista mi albo was to interesuje wiecie że Jadwiga by Dolfos
  • Canis nic dwie książki dawna Warszawa jeszcze o dawnej Warszawie
  • Ona wyszła za ziemianina dmochowskiego prawdopodobnie był to ślub w kościele
  • ewangelicko-reformowanym do końca życia pozostała Ewangelii czczą jest pochowana
  • podobnie jak ojciec jakiej Niania szkotka na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie wejdę puchowska Jadwiga była uważana za
  • wielką dane bo Jednym z pierwszych tłumaczenie z angielskiego bo przecież ją uczyła i niania szczotka na język polski
  • rzeczywiście miała bardzo dobre pióro niestety Jadwiga jednorowska w swoich
  • wspomnieniach o wadach dawnej Warszawie przed pierwszą wojną i przedwojennej
  • Warszawie którą wydała niestety ona te wątki ewangelickie zdecydowanie starała
  • się wytuszować albo nimi nie ratować więc jest samej książki się trudno
  • zorientować że z Dawidem Głuchowska była sama chcę życia ewangelicko-reformowanym schował ją pastor jej kuzyn nowego pastora był
  • nawet członkiem konsystorza ewangelicko-reformowanego i zasiadał warszawskim kolegium kościelne rodzina by lufa potem urodzinach notę
  • była to rodzina cały czas zaangażowana w działalność kościoła reformowanego i tak
  • jak mówi Jadwiga Dmochowska jest jedną z takich osób które najlepiej pamiętały
  • historię Warszawy i ją opisały Przyjmij zostało to wydane
  • mało osób wie o tym żeby ewangeliczka ona się tym absolutnie nie pasowała ale
  • w tym kontekście tym chciałbym wspomnieć o jeszcze jednej osobie dosyć państwo
  • Mówiłem jej matka zostawiła jej męża Emily owego adwokata Weigla jej matką
  • była Wanda Maria z lubińskich i za kogoś wyszła za mąż Otóż Jej matka wyszła za
  • mąż za słynnego malarza Józefa Pankiewicza m.in Państwo możecie nie wiedzieć Józef Pankiewicz sam był ewangelikiem po
  • swojej matce Otóż jego matką była Helena z ich liderów czy
  • pochodząca z nas bardzo zasłużonej rodziny i hitlerów oni mieszkali w
  • Międzyrzeczu Podlaskim potem mieszkali w Pabianicach
  • kuzynem bandy t-mobile sekundę Pankiewicza był Witold
  • i chleb który był polskim lekarzem i entomologii o numer w latach
  • sześćdziesiątych Pabianicach natomiast sam Józef Pankiewicz jak to wynika z parafii z akt parafii ewangelicko-augsburskiej w Krakowie sam
  • dół luteraninem pomadce i wzięli ślub właśnie w kościele który pokazuje Józefa
  • Pankiewicza wzięli ślub w kościele w Krakowie Dlaczego w Krakowie No i pomimo
  • że Wanda zmieniła wyznanie na kalwińskie żeby móc mieć z nim ślub ślub w kościele
  • na Lesznie w Warszawie reformowanym nie wchodził w grę No bo tam przecież tak ważna była rodzina wajdów poza tym z autobusów jeszcze przed pierwszą wojną i
  • Rozwód rodziców zrobił się taki zwyczaj że wyjeżdżał o się z Warszawy i brało
  • się ślub dyskretnie w jednej z parafii ewangelickich w Galicji zazwyczaj w
  • Krakowie lub jak mówiłem w nowym Gawłowie w nowym dachowej to była parafia reformowana w Krakowie była to parafia podwójna reformowana i
  • luterańska i tam właśnie Pankiewicz wziął ślub z matką Jadwigi z bagien
  • zborowskiej i stworzyli bardzo szczęśliwe małżeństwo samo jak widać
  • Borowska tam wyjeżdżała odwiedzała ich kiedy już dorosła tymi od
  • nimi Jadwiga Dmochowska jest pochowana koło swojego ojca natomiast jej matka
  • jest pochowana ten z markiewiczem na cmentarzu na Powązkach bo tam na
  • Powązkach leży ojciec Pankiewicza wiele osób nie wie właśnie że Józef Pankiewicz sam był luteraninem skoro mowa o malarzach Skoro mowa o
  • malarzach jednym z mniej dzisiaj znamy ale powoli odzyskuje swoje miejsce w
  • historii polskiej jest Stanisław Borusewicz siestrzeńcewicz była to
  • rodzina sięgająca 1716 wieku czasu reformacji
  • Litewska Oni mieszkali by pod pod wilnem w majątku Jego ojcem był
  • Stanisław zarządca majątku ona tylko była Konstancja z domu vallon wolanowie była to stara rodzina Pasterska Chociaż same
  • Konstancja była córką ewangelika i katoliczki sama była katoliczką tym nie
  • zachował się ten zwyczaj że nienia w o ciebie rodzin reformowanych i jej
  • dwoisty ich6 synowie byli wyznania ewangelicko-reformowanego Stanisław
  • Boguś Niemcewicz On skończył cesarską Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu
  • poślubił córkę swojego nauczyciela Józefa Brandta Marion Krystynę
  • towarzystwo szybko się rozpadło nie pozostawi bardzo dobrym w dobry bardzo
  • dobrych kontaktach ebook Szymkiewicz przez cała okres międzywojenny
  • pracował początkowo Wilnie potem w Warszawie On próbował doprowadzić do
  • Unii między jedno to wileńską inną warszawską to się nie do końca udało
  • był prezesem concess kolegi ją i czyli odpowiedni konsystorza jedno tej
  • Wileńskiej 1918 roku i pełnił tę funkcję do
  • 1921 tam też to był problem bardzo to doprowadzić do Unii obu kościołów
  • jedną tak Wileńska była nieco bardziej powściągliwe w tej sprawie no i kiedy zorientował się że do tego Nie dojdzie on sam zrezygnował zmarł w Warszawie
  • tutaj jest jego pokazuje zmarł w Warszawie
  • Proszę państwa w 1927 roku ale chciałem wspomnieć także
  • jego bracie jest to Bolesław siestrzencewicz wokół siestrzencewicz on
  • był ul także węglikiem reformowanym ponurej tych urodził się w majątku nie męczy
  • rynek na wileńszczyźnie w 1868 roku był starszy od swojego brata
  • malarza i tak jak mówiłem dzisiaj to szczególnie w obecnej
  • sytuacji wydaje nam się że kariera w armii rosyjskiej była czymś kompromitujący Tym niemniej Nie była w tamtych czasach było jedno z bajek w
  • opcji przed którą stali ewangelicy i katolicy część katolików zmieniała
  • wyznanie żeby ułatwić sobie awans na ewangelickie Ale w tym wypadku siestrzencewicz Bolesław Nie musi on był się urodził w
  • rodzinie ewangelickiej ukończył Wyższą Szkołę oficerską w carskim siole i potem
  • pracował te służył w armii rosyjskiej w artylerii przeszedł do
  • pierwszego korpusu polskiego walczącego pod dowództwem Generała Józefa dowbora-muśnickiego i On zmarł w 1940 roku w Wilnie w randze
  • Generała Brygady Wojska Polskiego został pochowany na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Wilnie grup niestety uległ zniszczeniu
  • i znowu wspominałem państwo tym że był ten zwyczaj zmienia się w tych starych urodzinach formowany w obrębie siebie No to on mógł swoją pierwszą kuzynkę Zofią
  • Zgódź się skrzynce wliczone i też katoliczka pomadce natomiast jej ojciec
  • był jego wstawiam skoro mówimy o
  • Ewangelii garbarni chciałem bo to udało mi się tą postać częściowo odzyskać że
  • tak powiem od zapomnienia a mianowicie chodzi mi o
  • osobę którą wykryć znów grup tej rodziny jest na
  • cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie Tym niemniej ta rodzina w po II wojnie światowej znalazła się w cała za granicą i stopni wiele o nich
  • wiedzieliśmy bardzo długą nie Żołądkiewicz był synem rosyjskiego Generała który
  • służył w armii carskiej początkowo nakładek Kaukazie Umarł w czasie wojny
  • rosyjsko-japońskiej z i praktycznie z wyjątkiem najstarszego syna który był socjalistą czy też spełnijmy wszyscy służyli w armii
  • carskiej wieży łątkiewicz był człowiekiem który służyłby marynarce
  • wojennych służy podczas wojny rosyjsko-japońskiej na Dalekim Wschodzie potem służył na Bałtyku podczas pierwszej wojny
  • światowej jego okręt znalazł się na morzu Adrian na Morzu Śródziemnym został
  • zatopiony przez statek niemiecki i jeżdżą odcięli dostał się praktycznie na
  • początku pierwszej wojny światowej do niewoli w Turcji łątkiewicz ogg1 talent
  • do języków on mówił biegle chwili dostania się do niewoli po polsku rosyjsku francusku i angielsku w podczas niewoli rosyjskiej
  • podczas niewoli tureckiej został internowany nauczył się biegle mówić po turecku i po grecku do tego stopnia że podejrzewam logo oto że był szpiegiem po
  • pierwszej wojnie światowej zatrudnił przyjęto go do służby Polskiej Marynarce Wojennej służył niej do 1932 roku przeszedł na emeryturę w
  • randze Komandora on zginął ktoś niewyjaśnionych
  • okolicznościach wiemy że w 1940 roku został aresztowany pod lwowem mieszkał w
  • Gdyni co robił Belgowie przypuszczamy że próbował razem ze swoim synem i bratankiem którym wychowywał przedostać się do Armii na zachód nie udało się
  • został schwytany przez NKWD i na początku 1940 roku został rozstrzelany w
  • więzieniu w wezgłowia jest to Zapomniana postać ale
  • znowu jest to postać przeciwieństwie do admirała Unruga Komandor łątkiewicz był
  • ewangelicko-reformowanym swoich synów swojego syna i swojego bratanka wychowywał tam jest w ogóle bardzo ciekawa w taka sytuacja osoby Wałowice
  • wyznań ewangelicko-reformowanym opowiadał mi jego wnuk że jego ojciec
  • mówił że kiedy ksiądz następowały Lekcje religii jego ojciec z
  • kuzynem którym rano za braci bliźniaków wychodzili i uczył ich pastor niestety nie zapamiętał nazwiska pastorał Przypuszczam że był to luterański pastor
  • w Gdyni który służył niestety ale ja się z rodziną udało mi się skontaktować już
  • po śmierci syna Komandora łątkiewicz a więc rozmawiamy z jego wnukami Oni nie
  • wiedzieli tym nie mątkiewicz Oboje byli taką właśnie rodziną Polską teraz służyło w armii rosyjskiej potem przeniosła się do Wojska Polskiego syn
  • Game komandorow Mickiewicza potem służył w
  • także w marynarce wojennej jego obsłuży jego kuzyn służył Royal Air Force
  • podczas bitwy o Anglię rodzina mieszka dzisiaj w stanach i w Kanadzie
  • A od kiedy to jeszcze państwu opowiedzieć tak się zastanawiam ach zoo
  • dobrze oczywiste skoro mówimy o m takich różnych
  • odcieniach polskości II stopnia w jakim ludzie się identyfikowali z kością
  • trzeba wspomnieć o tym informowany jest uważany Moim zdaniem
  • niesłusznie z za wyłącznie Polski podczas gdy
  • okazuje się państwu mówiłem wierni nie zawsze podziwiali entuzjazmu władz kościoła czy jeden warszawskie klimaty Wileńskiej dla polskości owszem władzę
  • obydwu kościołów były zdominowane przez osoby które uważały się za Polaków Tym niemniej w okresie międzywojennym tak nie do końca było jedną z ciekawostek
  • jest to jest postać senatora czwartej kadencji Erwina hasbacha był to senator czwartej kadencji w Rzeczypospolitej Polskiej to
  • urodzony w Białymstoku urodził się w rodzinie imigrantów jego ojciec wyemigrował z dachem do i Osiedlił się właśnie w Białymstoku była to jedna z
  • najgorszych najzamożniejsza rodzina Białymstoku ale byli to była to rodzina wyznania ewangelicko-reformowanego która się
  • zidentyfikowała z Niemiec kością nie uczestniczyli w ogóle w życiu polskiego
  • kościoła reformowanego przed pierwszą wojną światową na chrzty i konfirmację jeździli do kościoła francuskiego reformowanego w Moskwie
  • Białymstoku dokładali się do budowy kościoła ewangelickiego w Białymstoku Tym niemniej senator erlinsbach był liderem mniejszości niemieckiej
  • i jako taki był właśnie powołany przez Prezydenta Mościckiego jako senator
  • czwartej kadencji wspominam o tym znowu żeby troszeczkę zniuansować takie myślenie o reformowanych jako o monolicie etnicznym
  • czy o.o kim monolicie klasowym hasła pochodził z rodziny niemieckich emigrantów identyfikował się jako Niemiec Tym niemniej głosił absolutną
  • lojalność w stosunku do państwa polskiego był jednak jako był
  • jednym z przywódców mniejszości niemieckiej w drugiej Rzeczypospolitej był zdecyduj zdystansowany do nazistów może w ten sposób to opowie
  • i chciałbym powiedzieć przynajmniej nie możemy się uda
  • lat temu ukazała się w korespondencja wieloletnie
  • korespondencja Józefa Czapskiego razem ze swoim z jego kochankiem
  • Ludwikiem szeregiem dopiero tej korespondencji dowiadujemy się o tym że Józef Czapski był gejem tego poprzedniej biografię o tym wspominał y ale tak
  • wspominamy żeby przypadkiem nie wspomnieć Józef Czapski który także miał przodkowie Van swojego babcia była luthera rukoli do tego do
  • końca życia bardzo wierzącą Tym niemniej Czapski był bardzo
  • wierzącym katolikiem lewicowym katolikiem w okresie rewolucji październikowej próbował taką grupkę w ogóle stworzyć taką komunę która miała
  • żyć chrześcijańskimi ideałami w Petersburgu domyślacie się państwa to się skończyło czas ucieka zaprzyjaźnia się z relingiem
  • zostają kochankami mieszkają ze sobą bardzo krótko rozdzieliła ich druga wojna światowa Czapski znalazł się na zachodzie hering
  • pozostał w Warszawie ludwig-erhard-ring spotkali się potem po
  • 30 latach dopiero raz ludzik Michelin był ciężko chory na raka
  • Tym niemniej w swoim testamencie jesteś smutna historia popełnił samobójstwo
  • prosił aby pastor reformowany którego chował nad grobem Nie wygłaszał żadnych
  • skazani modlitw modlitwa Ojcze nasz korespondent jeżeli państwu Czytaliście
  • jest niezwykle wzruszająca Witajcie hering był dość zaangażowanym chrześcijaninem jak wiele osób dość daleki od kalwiński
  • ortodoksji podobnie jak Czapski daleki od katolickiej ortodoksji link jest pochowany Warszawie na cmentarzu ewangelicko-reformowanym
  • przy swojej rodzinie [Muzyka] mówimy o takich niekonwencjonalnych podejściach do religii mówiłem państwo
  • że część osób zmieniała swoje wyznanie po to żeby móc się rozwieść państwa jedną z takich osób był Władysław Witwicki jednym z ojciec
  • polskiej psychologii Ale także zajmowałem się psychologią religii on
  • zmienił wyznanie w 1920 roku wziął rozwód i ożenił się ze swoją
  • uczennicą Heleną dobrzyńską się przy kościele ewangelicko-reformowanym w Warszawie co ciekawe rozwiódł długo konsystorz w
  • Warszawie niego system drzwi nie wziął śrubkę w kościele Warszawie Tym niemniej
  • wiadomo że było mu dość daleko do galińskiej ortodoksji on dokonał
  • psychoanalizy Jezusa na podstawie kazanie na górze i kilku jego wypowiedzi i Witwicki doszedł do wniosku że Jezus był osobą niezrównoważoną psychicznie
  • jest to jedna z mniej znanych osób bardziej zasłużonych dla polskiej dla
  • polskiej psychologii i właśnie Józef Wybicki jest jednym z takich zdeformowanych niektórzy mówią nominalnych na z drugiej
  • strony państwa moczymy naprawdę wiemy kto W co wierzą do końca życia
  • rzeczywiście deklarował się jako ewangelik reformowany [ __ ] jak mówię dokonał własny było tłumaczenie Ewangelii Mateusza i Marka
  • dobra nowina według Mateusza i Marka i który opatrzył własnym comment wszem i
  • tam co prowadzi w ogóle analizę psychologiczną wszystkich tych postaci
  • bardzo bardzo ciekawe żeby przeczytać o tym nikt nie wspomina właśnie Władysław
  • Witwicki był jednym z ewangelików reformowanych państwa chciałbym zakończyć dwiema postaciami
  • postaciami tak jak mówiłem pochodzenia rodziny pochodzenia żydowskiego które przyjmowały przyjmował chrzest po to żeby uniknąć dyskryminacji
  • która była w czasie zarówno przed pierwszą wojną światową jaki po pierwszej wojnie światowej że
  • pamiętać że Ludwik hirszfeld aby móc zostać kierownikiem katedry musiał zmienić wyznanie i Ludwik hirszfeld ochrzcił się wyznaniu rzymskokatolickim
  • chciałem państwu opowiedzieć o Janina Kubie i talerza jego rodzina była
  • pochodzenia żydowskiego była zasymilowana kiedy miał sześć lat cała rodzina przyjęła chrzest w kościele ewangelicko-reformowanym on początkowo
  • adwokatem sędzią on był bardzo znanym cywilną by
  • bardzo intensywnie Pracował nad nowelizacją kodeksu
  • cywilnego która została przyjęta W 1932 roku Potem
  • Pracował nad prawem upadłościowym podczas II wojny światowej ukrywał się w
  • ze względu na swoje pochodzenie bo obydwoje rodzice byli pochodzenia żydowskiego w Tym niemniej po wojnie wrócił do pracy początkowo jako adwokata
  • potem jako sędzia Sądu Najwyższego może do nas wzbudzić tylu zdumieni Alone
  • zasiadał w izbie cywilnej gdyby chcąc ratować dzieło swojego życia
  • więc są kodyfikacje polskiego prawa cywilnego Ja nie kupili Tower znów
  • jest pochowany na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie razem z rodziną jest osoba pochodzenia żydowskiego
  • z kościołem związaną ci nigdy tego nie wstydził nigdy tego nie ukrywał inną
  • postacią której chciałbym opowiedzieć znowu pochodzenia żydowskiego której nie wiemy że była wyznania ewangelicko-reformowanego
  • Ludwik cohn bo to działacz PPS był radcą prawnym działaczem socjalistycznym No i
  • potem pod koniec życia był współzałożycielem Komitetu obrony robotników i komitetu samoobrony społecznej KOR ale to był taki przez
  • całe życie dysydentów Człowiek który bronił ludzi w procesach politycznych
  • niewątpliwie lewicowe przekonania i już kiedyś wspominałem że wśród ewangelików szczególnie tej inteligencji warszawskie ale polskiej
  • socjalizm duży dom Anglików bardzo popularny był dużo bardziej popularny niż endecja dzięki Bogu natomiast był zdecydowanie
  • bardziej był bardzo popularny i niewidzialny większego konfliktu między chesham przynależnością do partii pobili socjalistycznej A bycie członkiem
  • kościoła znów Proszę pamiętać że ojcem Wandy wasilewskiej Leon Wasilewski był
  • ochrzcił swojej córki w kościele reformowanym i formalnie był informowany gdyż uważał ten kościół za bardzo postępowy i taki który nie miesza się
  • ludziom do życia znów nie nam pozostaje oceniać wiarę innych kompleksowo Proszę
  • pamiętać że i Ludwik cohn jego brat Juliusz który był muzykiem ale także
  • prawnikiem byli właśnie pochodzenia żydowskiego ochrzcili się jako zwiększenie jego małe dzieci w kościele ewangelicko-reformowanym w tym kościele
  • Byli wychowani i obaj bracia są pochowani na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie
  • lub jeszcze wspominać o paru osobach może wspomnę ostatniej osobie była to
  • Alina ostatnie się okazało jej z
  • książka widziane z obrończej ławy to książka którą napisała podczas procesów
  • politycznych za PRLu one same była niezwykle sama byłam małą religijna Tym niemniej pochodziła z zasymilowany i żydowskiej rodziny i ona sama formalnie
  • było ewangelicko-reformowana no i
  • to przejście które państwo zaproponowałem Pankiewicz luteranin Vader Dmochowska która była reformowana jej ojciec który był adwokatem
  • malarze typu bo już jestem sewicz jego brat który był wojskowym potem
  • łątkiewicz który także był wojskowym prawnicy działacze socjalistyczni
  • działaczy mniejszości narodowych i węglików polskiej historii jest dużo dużo więcej niż nam się zdaje w dwudziestym wieku szczególnie oni bledną
  • gdyż starali się w związku z tym takim schodzeniem religii na dalszy plan starali się nie tym nie epatować ale znowu zachęcam ludzi aby sprawdzali Kim
  • są ich lokalni ich lokalni najważniejsze działacze małych
  • miasteczkach tych większych miastach może się okazać że tych mniejszości narodowych i nie tylko Żydów a także mniejszości etnicznych i religijnych
  • dużo więcej niż nam się wydaje co znów pozwoli nam przezwyciężyć taki strach
  • przed innymi i pozwolimy sobie zrozumieć część tych osób które ja mówiłem pochodziła z rodziny których dziadkowie wyemigrowali nie mówi dobrze po polsku a
  • rodzice albo czasami oni byli pierwszym pokoleniem które dobrze mówiło po polsku
  • inaczej chciałbym zakończyć Na razie czekam na pytania zanim będą pytania ja
  • chciałam się tutaj odnieść do jednej twojej opowieści o postaci mianowicie o
  • rodzinie eklerów oni pochodzili byli związani z międzyrzecem Podlaskim
  • centralnego to jest Międzyrzecz Międzyrzecz odnoszę się do tego dlatego że tutaj we mnie się budzi lokalny patriotyzm moja
  • rodzina również pochodzi z Międzyrzeca podlaskiego i oczywiście historię tych silnych rodzin międzyrzecki gdzieś tam zawsze
  • gdzieś tam zawsze była mi znana są jednym z najbardziej znane właśnie z
  • chóru był Bogumił ajchler który był botanikiem zajmował się przede wszystkim
  • grzybami mykologia o Zresztą jeden z gatunków grzybów nosi
  • taką fajną nazwę nawet sobie tutaj to znalazłam już Momencik tylko
  • tylko sobie znajdę uklad idea Międzyrzecze nic także jest
  • jest też mój Pankiewicza tak najprawdopodobniej tak to było
  • 4382 brytyjskiego płyty 995 W każdym razie też bardzo bardzo
  • ciekawa rodzina warto poczytać dlatego że no tam różnych bardzo ciekawy jego
  • ojciec czyli dziadek Pankiewicza był z kolei słynnym aptekarzem tak który między innymi opracowywał metody walki cholerną
  • odnośnie żeby właśnie w Międzyrzecu kiedy cholera tam uderzała trzykrotnie
  • Do dzisiaj jest to jest im pamiętane był nawet
  • swego czasu taki rok rodzina i chloru w Międzyrzecu także to tyle to tyle jeżeli chodzi o moje moje wkręty Natomiast tutaj pojawił
  • się przede wszystkim tutaj u nas na czacie taki komentarz że do 39 roku wpisywał że jest wyznania mojżeszowego kiedy
  • wystąpiły u niego ta zmiana jego brat zmienił nawet nazwisko Bardzo ciekawe to dotyczy zdaje się ostatniej osoby o których żyli Tak ona tak brzmi O ile
  • pamiętam to co wpisywał i ja tego nie widziałem tego co
  • ja pamiętam jak dziś widziałam niego metrykę chrztu i to było w okolicach 1904 albo 1906 roku także jeżeli on o wyznanie
  • Mojżeszowe on był wychowywany już on został ochrzczony bardzo młodym wieku
  • prawdopodobnie moich z tego co przypuszczam niego takabisha identyfikacja nastąpiła w czasie II wojny światowej kiedy ta
  • metryka chrztu pomogła mu przetrwać natomiast cały rowie byli littauer mnie
  • jeżeli to nie chodziło pytaniami Dobra to robi On był chrzczony kilku lat 16 z
  • całą rodziną Bo to często było także chrzczono całą rodzinę zdecydował się mężczyzna wszyscy wszystkie dzieci a potem rok lub
  • dwa lata później urodziła się Matka wodę nieco nieco zwlekał E3 konwersje na ewangelicyzm w tamtych czasach były powodowane przede wszystkim
  • kwestiami związanymi z małżeństwem i czy dokonywali ich przede wszystkim mężczyźni Tak zazwyczaj może tak dla rodzin żydowskich nie było
  • to związane z małżeństwem chyba że Oluś jest konwertytka nie było
  • możliwości chrztu międzyreligijnego czyli chrześcijanina Żydówką ślubu chrześcijanką tak ślubu
  • jest osoba zazwyczaj wtedy osoby wyznania
  • mojżeszowego przechodziły na ewangelicyzm chrześcijaństwo więc natomiast były też całe masy kształtek chrztów tak jak
  • mówiłem ich rodzinie pochodzenia żydowskiego także po to aby móc
  • No to żeby uciec od tej dyskryminacja i to jest jeden z tych przejawów
  • asymilacji klasycznym przykładem jest rodzina kronenbergów ale także Józef blok 19 wieku jeżeli chodzi o innych ewangelików to jest
  • skomplikowane zazwyczaj mężczyźni przepisy mówiły że w przypadku
  • braku intercyzy małże kij chrzest
  • żeby nie chcesz jechać wyznanie dzieci o wyzwaniu dzieci decyduje wyznanie ojca
  • chyba że postęp opisywano intercyza przedmałżeńska to i bardzo często jest
  • tak że w kościele katolickim czy mogą podpisać że dzieci będą wychowane wyznaniu rzymskokatolickiej nie wszyscy się do tego stosowali
  • i znam takie przypadki ale znam też taki przypadek gdzie była podpisana
  • w rodzinie russocki było małżeństwo mieszane wyznaniowo i pomimo podpisanie
  • intercyzy małżonka by mogła żeby dzieci były wykonane wyznaniu rzymskokatolickim po jej śmierci małżonek syna wrócił dobry Zgodnie z intensywną jak gdyby
  • ochrzcił w kościele i ponownie uczniów kościele ewangelickim jest bardzo rzadkie natomiast córka pozostała katoliczką jest ojciec po śmierci
  • małżonki gdyby i o wyznanie syna tak jak chciał to ze sobą ostatni przedstawiciel
  • ewangelicko-reformowany w rodzinie russocki która sięgała 16 wieku
  • zazwyczaj to mężczyźni zmieniali wyznanie Oj było łatwiej im było łatwiej
  • ale znowu tort klasycznym przykładem jest odwrotność prawda tej rodziny Pankiewicz Gdzie ona była luteran koło mąż pozostał katolikiem synowie byli
  • ewangelikami lub bardziej zaangażowanymi No ale wyznanie synowie odziedziczyli po swojej matce
  • To jest bardzo ciekawy temat dlatego że to jest kwestia też w dużej mierze nie
  • tylko religii jako taki czy powiedzmy wyznam wyznawanych teologicznych prawd
  • ale też społeczne taka kulturowa i z dużej mierze towarzyska oko Witam na
  • przykład trudniej było zmienić wyznać Między innymi dlatego że one były na przykład zamek one z tych wszystkich klubach wokół kościelnych No i musiałyby
  • jakby od początku tworzyć sobie krąg towarzystwie ja muszę jeszcze wspomnieć że na Litwie i taki starszy szlacheckich ale to się pojawiło dopiero w
  • 1919 w 1919 pojawił się taki zwyczaj że
  • po ojcu do dzisiaj do dzisiaj gdzieniegdzie ten zwyczaj funkcjonuje to to słyszałam
  • właśnie o tym Ja mam zapytania godfrejów Proszę panią czy proszę
  • państwa czy zbieżność nazwisk Pankiewicz
  • Pankiewicz słynny w Krakowie jest tego że w czasie trudnym w okupacji prowadził
  • aptekę w getcie Krakowskim z No więc nie wiem czy to jest gdyby jakaś zbieżność rodzinna czy to jest sen o to
  • by wartało było sprawdzić bo jedyna osoba która w Krakowie dostała
  • zezwolenie na prowadzenie apteki Wiecie no więc no nie będę już tego
  • ożenku więc bardzo ciekawe nie spotkałem Ja wiem że
  • to od razu poszedłem Ten natomiast jeszcze
  • wartałoby że pan wspomniał o generale Władysławie andersie
  • do tego generał Władysław Anders odwrotność tego prawda bo generał Anders jest wychowany w rodzinie ewangelickiej tak po czym przechodzi na katolicyzm
  • herb podczas II wojny światowe i Zrób selfie żeby móc wziąć ślub musiał wziąć
  • ślub w kościele ewangelickim jeden i drugi i druga żona tej jest ślub w
  • kościele w Krakowie w metrykach kościoła Krakowskiego węgierskiego jego druga żona i była formalnie też ewangelicznego musiał zmienić a nie natomiast a propos
  • właśnie konwersji jego na katolicyzm mógł chyba Norman Davies wydał taką książkę o armii która przyszła armii Andersa
  • ogólnie tak powiedziane i tam jest zdjęcie właśnie tej tej konwersji
  • tak dokumentu po prostu dokumentu więcej go nie mam Nie konwersje
  • klasycznym przykładem jest to właśnie wspomniałem Bolesław wieniawa-długoszowski to jest bardzo ciekawe mianowicie Bo on
  • prawdopodobnie Był jakby to powiedzieć kim On prawdopodobnie bigamist to
  • no powiem ojciec pierwszą rozwiódł potem poślubił drugą międzyczasie mamy ślub w
  • kościele w głowie ale znów jego brat który też się rozwiódł też zmieniłby
  • zdanie jego Dwaj synowie Długoszowski Marek i Andrzej byli wychowani w parafii reformowanej w Warszawie oni tam byli kontrolowani
  • obydwoje Zresztą zginęli w czasie II Wojny Światowej także ta rodzina jest
  • wspomniana tam pani Sękowska z naszej komisji dokumentacji wydawnic ona opisywała ich także znowu z jednej strony Nor ojciec i
  • byli zmieniali wyznań hmm powiedział w celach matrymonialnych ale niektóre z
  • tych rodzin były nie tylko wyznania przywiązaną klasyczną urodziłeś z
  • rodziną for love też Warszawie one w całości została wybita przez
  • hymn przez nazistów oni byli pochodzenia żydowskiego ale nie wszyscy zginęli
  • zginął ojciec zginęła matka z dwójką dzieci i może jeszcze i wspomniałem to jeszcze wspomnę tak bo to jest bardzo
  • gros której jest osobą niezwykle kontrowersyjną mało osób o tym wie że
  • jego matka pochodziła z rodziny szlacheckiej ale pierwszym mężem był
  • mecenas wertheim pochodził z rodziny która przyjęła żydowskiej on jego bracia siostra i rodzeństwo wszyscy przyjęli chrzest w
  • kościele ewangelicko-reformowanym kiedy oni mieli 10 11 lat On był wychowany w
  • tej rodzinie w Egipcie reformowanej Ich ojciec nawet chyba był w kolegium kościelne O ile pamiętam ale mniejsza o to matka
  • profesora grossa wyszła za mecenasa wertheimer który podczas II wojny światowej oczywiście musiał się ukrywać No i on został wydany o czym wspomina
  • Zofia Nałkowska kolejna ewangeliczka nomen-omen wspomina o tym że mam został wydany przez Polaka za pół litra wódki
  • tego mecenasa bergheimer strzelano za pół litra wódki ale tak samo w tym samym
  • roku znaleziono jego brata który również został rozstrzelany który też się ukrywał i potem jego rodziców więc cała rodzina wertheim Mów Rodzina pochodzenia
  • żydowskiego która przyjęła chrzest kościele reformowanym cała rodzina wertheim została do z wymordowana przez nazistów także z
  • tego powodu że zostali wydani przez polskich sąsiadów więc Kiedy myślimy o
  • tym skąd u profesora gorąca takie inne podejście i taka pasja Proszę pamiętać
  • że to jest rodzina jest historia jego matki Możecie państwo tej okolicznościach są wstrząsające ten fragment dziennikach Nałkowskiej
  • przeczytacie kupna ona przychodzi opowiada że jej męża wydaną za pół litra
  • wódki ale właśnie to jest też część tych takich ewangelików o których nie mówimy bo z tej rodziny się już nic nie zostało Jeszcze chciałem dodać że
  • moja córka Agnieszka zresztą chyba znana tego
  • wspominała że w trakcie porządkowania archiwum Krakowskiego
  • natrafiła na zezwolenie na ślub i wystawione przez
  • właśnie pana generała wieniawy-długoszowskiego to nie pamiętam
  • czy to był ślub Wiem że to był ślub za któregoś z generałów który zginął
  • później bitwie pod Bzurą o
  • alimenty bo tam w parafii Krakowskie znalazłem akt ślubu Wandy wasilewskiej
  • najpierw z małżonkiem będę blisko pierwszy ślub brała jak ewangelicko-reformowana w kościele w Krakowie drugi ślub z panem
  • bogatko brała ślub kościelny na Lesznie Warszawie na cmentarz się zachował temat z tego roku słupskie zniszczona ten magiczny się zachował bo ona miała więc
  • jej siostra która była za granicą Agnieszka wspomniała że a konfirmacji
  • jest Wandy wasilewskiej No może się też nie przypadkowo napisałem że
  • on się urodził 1904 roku to on się urodził w roku
  • 1906 to jest wpisane wyznanie Mojżeszowe od razu jeśli chodzi o
  • AZ kolei jeśli chodzi o wyznanie Mojżeszowe wpisywał swoich aktach jako
  • podporucznik rezerwy Wojska Polskiego 39 roku i stąd też moje pytanie skąd ten
  • kalwinizmu się u niego wziął i trzecia wziął po drugiej wojny światowej czy w trakcie pobytu w oflagu No bo też będąc z oficerem rezerwy tak naprawdę to że
  • trafił do oflagu to uratowało mu życie bo jako Polak żydowskiego pochodzenia zapewne w okupowanej Warszawie prawdopodobnie by nie przeżył i mówił że
  • się urodził 1904-1905 zauważył że wydaje mi się że widziałem że gdzieś akt chrztu jego 1904 roku ale nie jestem pewien musiałbym
  • sprawdzić Nie mam przy sobie w tej chwili notatek zgodnie z naszą tradycją już za powiem to co będzie działo się w przyszłym tygodniu za tydzień spotkamy
  • się w zupełnie innym klimacie i chyba
  • zupełnie inny temat będziemy rozmawiać Aczkolwiek też bardzo interesujący i
  • ważny i wbrew tytułowi nie tylko dla kobiet mama
  • wielozadaniowa Jak połączyć macie głos pracę lub studiami MOP niedługo
  • obchodzimy Dzień Matki i tak naprawdę mogłabym zaprosić do
  • opowiedzenia o tym nasze studentki nasze absolwentki która bardzo często ze studiami teologicznym i akurat tutaj łączą macierzyństwo na różnych etapach
  • tego procesu ale ogólnie łączenie bycia mamą z pracą zawodową ze studiami z
  • edukacją w ogóle jest dużym wyzwaniem wymaga ono zorganizowania tak naprawdę na nowo swojego życia Tak żeby nie
  • zaniedbać stale zmieniających się potrzeb dziecka a jednocześnie sprostać
  • wymaganiom na przykład czekam w pracy czy wymaganiom stawianym przez uczelnię
  • miłości rodzice o nie tylko mamy muszę odpowiedzieć sobie na wiele pytań
  • związanych z między innymi z tym jak radzić sobie losowo gdzie mieszkać komu
  • powierzyć opiekę nad dzieckiem wtedy kiedy nie możemy jej sprawdzać osobiście i tak się akurat składa że w naszym kręgu kulturowym to właśnie młoda mama
  • bardzo często czuję Taki rozdarcie między spełnianiu obowiązków w domu i poza domem i podczas spotkania którego
  • wykładowczyni o będzie Renata burner psycholog i psychoterapeutka
  • będziemy zastanawiać nad tym nie poddać się takim nastroju zniechęcenia i poczucia winy i cieszyć się okresem macierzyństwa który jest wyjątkowy i
  • nigdy się już nie powtórzy ale równocześnie cieszyć się byciem spełnioną zawodowo czy właśnie edukacyjnie
  • zobaczymy czy to się w ogóle da pogodzić i czy tak naprawdę to tylko kobiety
  • zgodzić to muszą bardzo serdecznie państwu dziękuję
  • m.in Zapraszam do spotkania za tydzień temu
Pobierz transkrypcję (TXT)